Jestes tutaj: Home » LITERATURA » „Oblicza PRL-u nie uwierzysz, dopóki nie przeczytasz”, pod redakcją Agnieszki Radzikowskiej

„Oblicza PRL-u nie uwierzysz, dopóki nie przeczytasz”, pod redakcją Agnieszki Radzikowskiej

W ostatnim czasie moje zainteresowanie wzbudziła atrakcyjnie wyglądająca książka z serii Focus Historia pt. „Oblicza PRL-u. Nie uwierzysz, dopóki nie przeczytasz”, pod redakcją Agnieszki Radzikowskiej. Ciekawość może wzbudzać już sama okładka, która prezentuje głowy wybranych I sekretarzy KC PZPR, w kolejności chronologicznej ich rządów. Na samym dole znajduje się Bolesław Bierut, nad nim z zębami wbitymi w jego czoło – Władysław Gomułka, który zaś jest gryziony przez Edwarda Gierka.

Książka składa się z trzynastu krótkich rozdziałów. Osiem tekstów napisał Piotr Osęka, dwa – Andrzej Gass i po jednym artykule stworzyli – Andrzej Krajewski, Tomasz Diatłowicki oraz Michał Wójcik. W pierwszym rozdziale autor opisuje wakacje klasy robotniczej oraz jej przywódców. Okazuje się m.in. że Władysław Gomułka był zwolennikiem tradycyjnego, polskiego jedzenia. Nie lubił przywożonych z zachodu owoców morza i koniaku. Drugi tekst ma formę rozmowy-wywiadu Michała Wójcika z historykiem dr Piotrem Gontarczykiem, który pokazuje jakie plany wobec Polski miał Stalin w czasie II wojny światowej, a także jak powstała Polska Partia Robotnicza. Rozdział trzeci ma również wydźwięk historyczno-polityczny. To w nim możemy przeczytać o tym, że „Polska to pokraczny bękart traktatu wersalskiego”. Tekst ten informuje o tym jak rodziła się władza w początkach Polski Ludowej. Artykuł czwarty ma formę biografii Władysława Matwina – komunisty, który na pewnym etapie swojego życia przestał się zajmować zawodowo polityką. Według niego idea komunistyczna powinna być realizowana z ideą wolności. Kolejny rozdział poświęcony jest znanemu w okresie PRL-u zjawisku spekulanctwa. Autor przytaczając historie i wypowiedzi ludzi z tego czasu, doskonale ukazuje absurdy handlu i produkcji. Szósty tekst to krótka biografia Teodora Kuhn’a – syna Niemca i Polki. Zadziwiająca opowieść o Niemcu, który czuł się Polakiem i odmówił z tego powodu włożenia munduru Wermachtu. Następny artykuł opisuje jak bardzo ważne dla władz państwowych były obchody święta pracy, przypadającego 1 maja. Przedstawia nacisk ze strony rządzących i niechęć klasy robotniczej. Ósmy rozdział poświęcony jest Andrzejowi Kiszce-żołnierzowi Armii Krajowej, który przez wiele lat ukrywał się przed UB w bunkrze w lesie. Ostatecznie w 1962 roku został skazany na dożywotnią karę więzienia. Kolejny tekst opisuje relacje władz PRL z Kościołem w początkowym okresie PRL. Rządzący dla zdobycia poparcia ludzi godzili się na udział kleru we wszelkiego rodzaju uroczystościach, które zgodnie z założeniami komunizmu powinny mieć charakter świecki. Rozdział dziesiąty poświęcony jest Biuru Listów i Inspekcji przy KC PZPR. Opisuje sytuacje, w których ludzie przekazywali swoje prośby i błagania władzom – traktując je jako tzw. ostatnią deskę ratunku w kryzysowej sytuacji życiowej. Artykuł jedenasty przedstawia jak do roku 1970 władze PRL wykorzystywały wizerunek Niemców jako straszak, który miał neutralizować problemy wewnętrzne Polaków. Następny tekst pokazuje jak wyglądało przekraczanie granicy NRD – PRL w latach siedemdziesiątych. Początkowy entuzjazm związany z nabywaniem trudno dostępnych towarów kończy się wprowadzaniem ograniczeń dotyczących podróżowania oraz pozyskiwania dóbr konsumpcyjnych. Ostatni rozdział – trzynasty poświęcony jest agitacji pokojowej. Obrazuje kolejny absurd PRL-u związany z głoszeniem haseł pokojowych i jednoczesnym przygotowywaniem kraju do działań wojennych.

Wszystkie omówione przeze mnie rozdziały czyta się łatwo i stosunkowo szybko. Autorzy stosują raczej przystępne dla każdego zwykłego czytelnika słownictwo. Zachęcający do czytania jest jej niemalże kieszonkowy rozmiar. Urozmaicenie na pewno stanowi zmienność formy wykorzystana przez autorów – wywiad, biografie oraz teksty naukowe bogate w życiowe przykłady. Dzięki temu książka staje się jeszcze bardziej przystępna. Bez wątpienia może być dobrym źródłem informacji dla wielu osób z pokolenia, które przyszło na świat po obradach okrągłego stołu i nie zna świata swoich rodziców. Barwne przykłady zaczerpnięte z życia ludzi żyjących w okresie PRL-u pozwalają lepiej wyobrazić sobie tamte czasy. Co ważne autorzy ukazują socjalistyczny świat z różnych aspektów, poruszają zagadnienia polityczne, ale również społeczne. Wskazują idee i priorytety warstwy rządzącej oraz reakcje społeczeństwa na nie. Szczególnie interesujące zdają się być rozdziały poświęcone: Teodorowi Kuhn’owi, Biuru Listów i Inspekcji przy KC PZPR oraz spekulanctwu. Bardzo przydatne są krótkie metryczki dołączone do rozdziałów mających charakter biografii, które w kilku zdaniach odpowiadają na pytanie kim była opisywana w artykule postać. Cenne mogą być również krótkie notki znajdujące się na końcu każdego rozdziału, przedstawiające informacje na temat jego autora.

Mimo tych niewątpliwych zalet książka ma też jednak pewne braki. Nie porusza innych ważnych wg mnie zagadnień, które kojarzą mi się z okresem PRL-u. Sięgając po tę pozycję oczekiwałam informacji na temat słynnego „stania w kolejce” (co świetnie prezentuje gra planszowa o nazwie KOLEJKA), marca 1968 roku czy też stanu wojennego. Być może są to rzeczy, które od razu nasuwają się na myśl o PRL-u i dlatego nie zostały uwzględnione w omawianej książce. Autorzy raczej nie piszą o rzeczach oczywistych. Zdecydowanie według mnie przydałby się rozdział, który więcej informacji zawierałby na temat umieszczonych na okładce postaci, tzn. Bolesława Bieruta, Władysława Gomułki i Edwarda Gierka. Nazwiska tych polityków są znane większości Polaków, ale czy każdy potrafi o nich powiedzieć przynajmniej kilka zdań? Obawiam się, że po przeczytaniu Oblicza PRL-u w tym zakresie nic się nie zmieni. Poza tym kończąc tę książkę czułam niedosyt – nie tylko dlatego, że autorzy nie poruszają kwestii związanych z upadkiem komunizmu w naszym kraju, ale też z powodu braku jakiegoś przejrzystego podsumowania, które usystematyzowałoby wiedzę na temat funkcjonowania państwa socjalistycznego i jego przemian. Doskonale zdaję sobie sprawę z tego, że książka szczegółowo traktująca o PRL-u miałaby postać zdecydowanie bardziej obszernej pozycji. Myślę jednak, że fajnym dodatkiem byłby słownik pojęć charakterystycznych dla tego okresu i małe kalendarium z najważniejszymi datami z tego okresu.

Mimo tego, że wzbogaciłabym tę książkę o wymienione powyżej treści, polecam ją wszystkim którzy interesują się tematyką PRL-u. W przystępny sposób przedstawia ciekawostki i absurdy, w które naprawdę trudno wierzyć, a o których często nie mamy pojęcia. W przerwie pomiędzy kolejnymi rozdziałami warto zagrać w grę planszową Instytutu Pamięci Narodowej o nazwie Kolejka. Wtedy obraz tamtych czasów będzie pełniejszy.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*


jeden × 6 =

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *

1 317 163 Spam Comments Blocked so far by Spam Free Wordpress

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

© 2012 Coolturalni24.pl - Lepsza strona kultury

Przejdź na górę strony